Miratimi i ligjit për armët hap pozitiv

Debatohet Ligji për armët
Miratimi i ligjit për armët hap pozitiv

Gjilan, 10 dhjetor 2009,
Në debatin me temën “Ligji për armët-zbatimi i tij dhe gjuajtjet në festa”, organizuar nga FIQ dhe Saferworld, në bashkëpunim me organizatën KCIC, është diskutuar për mundësitë dhe sfidat në zbatimin e ligjit për armë, i cili është miratuar pak muaj më parë. Pjesëmarrësit nga Ministria e Punëve të Brendshme (MPB), Policia, Prokuroria, Gjykata, organizata studentore dhe rinore, OJQ tjera dhe media, kanë folur nga këndvështrimet e tyre për problemin e armëve në posedim ilegal në vend. 
Përfaqësuesi i organizatës Saferworld ka prezantuar disa nga të gjeturat nga hulumtimet për armët e vogla dhe të lehta, ndërsa Kadrush Koliqi, kryeinspektor në Departamentin për Siguri Publike në MPB ka bërë një prezantim për infrastrukturën ligjore për kontrollin e armëve. 
Z. Koliqi ka thënë se në Kosovë çdo vit policia konfiskon afro 2,000 armë. Mirëpo këto nuk janë përfshirë në hulumtimet që i kanë ndërmarrë organizata të ndryshme që kanë ofruar shifra të përafërta sa i përket numrit të armëve në posedim ilegal, e që sipas tyre llogaritet që në Kosovë janë afro 400,000 armë. Z. Koliqi, ka prezantuar statistika zyrtare dhe ka shtuar se që nga maji 2000 deri në prill 2006 kanë ndodhur 386 vrasje dhe 783 tentimvrasje me armë zjarri. Ai ka shtuar se është miratuar edhe Strategjia për kontrollin dhe grumbullimin e armëve, ku parashihet edhe amnistia (dorëzimi vullnetar), ndërsa Departamenti për Siguri Publike po e bën listën kombëtare të armëve që do të jenë në posedim legal. Z. Koliqi ka shpjeguar se ligji parasheh që të ketë poligone civile për ushtrime, me mundësi të qasjes për të gjitha grupet e qytetarëve (gjahtarët, kompanitë e sigurimit, etj).
 Ndërsa, zyrtarë policor kanë ofruar statistika zyrtare sa i përket aplikuesve për armë gjuetie. Ata kanë thënë se akoma punojnë me rregullore dhe udhëzime adiministrative të lëshuara nga UNMIK, dhe se këtë vit në Gjilan kanë patur 212 aplikacione për armë gjuetie. Poashtu në bazë të statistikave dhe analizave të tyre, del që ka pak keqpërdorime të armëve të gjuetisë dhe se ka pak vepra penale nga armët me leje, përveç ndonjë kanosje të rrallë dhe rasteve të të shtënave gjatë manifestimeve të ndryshme. Ata kanë thënë se numri i supozuar prej 317 mijë armësh në posedim ilegal është i madh dhe manipulues, nëse përpjestohet me numrin e banorëve të Kosovës dhe se një gjë e tillë nuk duhet lejuar.
Prokurorë nga Prokuroria e Qarkut kanë thënë se Kodi Penal parasheh dënime të ashpra për poseduesit, deri në 8 vjet burg vetëm për posedim ilegal. Ata janë shprehur se ligji për armë është i mirë, por nuk ndihmon që të legalizohen armët në posedim ilegal. Sipas tyre, në rajonin e Gjilanit në vitin 2009 kanë patur 199 kallëzime penale për armëmbajtje, përfshirë edhe të mitur, numri i të cilëve është në rritje.
Ndër çështjet kryesore për të cilat janë bërë një numër pyetjesh dhe të cilat kanë nxitur debat ishin numri i përafërt i armëve të vogla dhe të lehta në posedim ilegal, rreziku që paraqet prania e armëve për jetën dhe sigurinë e qytetarëve, ndikimi që do të kenë legalizimi dhe amnistia (dorëzimi vullnetar) në uljen e numrit të armëve në posedim ilegal, lidhmëria në mes të traditës dhe pranisë së armëve, prania e armëve si shkak dhe pasojë e luftës në Kosovë, si dhe nevoja e organizimit të fushatave sensibilizuese dhe informuese për legjislacionin dhe për rrezikun nga armët.
Por, ka patur diskutime edhe sa i përket perceptimeve dhe qasjes rreth posedimit të një arme.
Në debat kishte edhe këndvështrime të ndryshme, p.sh. disa nga pjesëmarrësit kundërshtonin numrin e përafërt të armëve në përdorim ilegal, lidhjet në mes të traditës dhe armëve, si dhe deklarimet që prania e armëve të trajtohet si rrezik i përhershëm për shoqërinë. Ndërsa kishte edhe të tjerë që e vënin theksin jo te numri i armëve, nëse janë 300,000 apo 50,000, por në rrezikun që paraqesin armët për jetën dhe sigurinë e qytetarëve, edhe atëherë kur mbahen vetëm për dëshirë, pa ndonjë qëllim të caktuar për të bërë ndonjë krim.  
Është thënë se miratimi i ligjit është hap pozitiv, por se qytetarët nuk janë të informuar për ligjin dhe përmbajtjen e tij. Kështu, thuhej se ka mjaft raste kur qytetarët kanë filluar të mos i mbajnë armët në shtëpi dhe po i hudhin ato arave dhe rrugëve, sepse nuk kanë guxim t’i dorëzojnë te institucionet me frikën se mos konsiderohen si raste penale. Prandaj nga pjesëmarrësit është kërkuar që institucionet të organizojnë fushata informuese për qytetarët. Por, është kërkuar që edhe OJQ-të të ndihmojnë me fushata për sensibilizimin e qytetarëve për rrezikun nga armët.
Një pjesëmarrës ka thënë: “Asnjë armë nuk është e mirë. Asnjë armë nuk sjell dobi, vetëm të këqija. Duhet t’i apelohet shoqërisë për të mos mbajtur armë”.
Në përgjithësi, si përfaqësuesit e institucioneve ashtu edhe ata nga shoqëria civile pajtoheshin se vetëm ligji apo edhe dorëzimet vullnetare nuk mund ta zgjidhin këtë problem, dhe se duhet që të gjithë të punojnë së bashku në uljen e numrit të armëve në posedim ilegal e me këtë edhe në uljen e rrezikut që vjen nga armët.
Debati është mirëpritur nga të pranishmit dhe është kërkuar që të vazhdohet me debate të tilla edhe në të ardhmen.